ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )

815

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )

ميرفتند ، چنان كه اقليدس [ 1 ] صاحب كتاب اصول هندسه ، درودگر بود و به اين هنر شناخته مىشد و همچنين ابلونيوس [ 2 ] مؤلف كتاب مخروطات و ميلاوش [ 3 ] و جز آنان نيز درودگرى ميدانسته و بدان شهرت داشته‌اند . و چنان كه مىگويند آموزگار اين صناعت در ميان مردم نوح ، ع ، بوده است و بدان هنر كشتى نجات را ايجاد كرد كه هنگام طوفان معجزهء او بشمار ميرفت . و اين خبر هر چند در زمرهء امكانات مىباشد يعنى ميتوان گفت وى درودگر بوده است ، ولى دليل نقلى بر آن افاده نمىكند كه وى نخستين سازندهء آن بوده است زيرا روزگارى دور و دراز از آن دوران ميگذرد ، بلكه معنى گفتار مزبور [ 4 ] اشاره به قدرت درودگرى است ، زيرا حكايتى از آن پيش از خبر نوح ( ع ) ثابت نشده است از اين رو واقعهء نوح را چنان تعبير كرده‌اند كه گويا وى نخستين كسى است كه صنعت مزبور را به ديگران آموخته است . اين است كه بايد باسرار صنايع در ميان مردم پى برد ، و خدا آفريدگار داناست . [ 5 ] فصل بيست و هفتم در صناعت بافندگى و خياطى [ بايد دانست گروهى از بشر كه در اقليمهاى معتدل بسر مىبرند در مفهوم ( صحيح ) انسانيت داخل‌اند و ناگزيراند دربارهء پوشاك [ 6 ] خود بينديشند همچنانكه

--> [ 1 - ) ] Euclide [ 2 - ) ] Apollonius [ 3 - ) ] دسلان اين نام را به « منلاوش » ( Menelaus ) تصحيح كرده است . [ 4 - ) ] در چاپهاى مصر و بيروت ميان اين جمله بطور معترضه « و الله اعلم » افزوده شده است . [ 5 - ) ] سورهء يس ، آيهء 81 - اين آيه در چاپهاى مصر و بيروت نيست و بجاى آن فصل بدينسان پايان مىيابد : « و خدا سبحانه و تعالى داناتر است و كاميابى به اوست » . [ 6 - ) ] ترجمهء « دفء » ( بكسر « د » ) است كه يكى از معانى آن شدت گرماست ، ولى در اينجا از آيهء 5 سورهء 16 قرآن كريم : « وَ الْأَنْعامَ خَلَقَها لَكُمْ فِيها دِفْءٌ وَ مَنافِعُ 16 : 5 » استفاده شده كه در تفسير آن آمده است : در ايشان هست شما را آنچه بدان دفع سرما كنيد از خويشتن به لباسى كه از موى و پشم ايشان سازيد و لحاف و نمد و جامه‌هايى كه شما را گرم دارد ، تفسير گازر ج 5 ص 153